Trang chủ / Chi tiết bài viết

Văn hóa văn nghệ  (Thứ ba | 05/04/2011 )

hanhthien.net - Văn nghệ phường, hội, câu lạc bộ - các thi xã và hội Cổ nhạc ở Hành Thiện thành lập từ những thập kỷ trước năm 1945, tiếp tục hoạt động hoà đồng với sinh hoạt văn hoá, văn nghệ mới nổi trong mấy năm đầu nước nhà độc lập (1946-1948).

Thị xã của Mộng Lan nữ sỹ (cụ bà Đặng Vũ Kính) và Mộng Thiên nữ sỹ (cụ bà Cả Tề) tiếp tục hội họp ngâm vịnh đều hàng tháng như mấy thập kỷ trước năm 1945. Thi sỹ Vũ Hoàng Chương tản cư về Hành Thiện từ năm 1946 đến cuối năm 1948, ở nhà cụ Nguyễn Tư Phấn, là nơi hội họp ngâm vịnh và xướng hoạ thơ phú của các thi nhân Hành Thiện cùng Vũ thi sỹ… để lại nhiều thi phẩm hay. Xin chân trọng giới thiệu bài xướng của thi sỹ Vũ Hoàng Chương và đặc biệt bài hoạ của thi hữu Nguyễn Tư Phấn (bút danh Chu Sỹ) đã khéo lồng được hai từ Chương và Phấn là quý danh của đôi bạn thơ.

MỘT ĐÊM DỪNG BƯỚC

Vạt áo xanh kia đã bạc dần
Làng nho đêm ấy tạm dừng chân
Khói thơm hào hứng kề thi hữu,
Đèn tỏ u hoài đối ngọc nhân.
Nào hãy ca vang lời hát Sở
Rồi thôi xé vụn đám mây Tần
Bốn phương bốc lửa về đâu nhỉ?
Tìm lối quê say hoạ có gần.
Vũ Hoàng Chương

BÀI HOẠ

Bóng xế chiều xuân đã xế dần
Ngậm ngùi nhìn bạn lúc rời chân.
Văn chương lưu lại hồn thi sĩ,
Hương phấn còn in dấu mỹ nhân.
Tưởng được yên vui ven Núi Mật,
Nào ngờ tan mộng bên sông Tần
Biết bao tình cảm bao thương nhớ
Muốn phá toang mây bỏ lối gần
Chu Sỹ

Hội cổ nhạc Hành Thiện cũng tiếp tục hoạt động như mấy thập kỷ trước, tập hợp các nghệ nhân không chuyên trong làng để hoà tấu trúc tơ. Vài ba tháng một lần, hội tập trung luân phiên ở nhà 1 hội viên để hoà tấu các bản nhạc cổ như Lưu Thuỷ Hành Vân, Nam Bình… hội viên tiêu biểu nhất là nghệ nhân Nguyễn Văn Năng. Nhóm tân nhạc Hành Thiện khoảng chục thanh niên học nhạc lý và thực hành 1 số nhạc cụ tây phương (đàn ghi ta, vĩ cầm, kèn đồng) do 1 số nhạc sỹ và nhạc công nổi tiến từ Hà nội và mấy thành phố khác, tản cư về Hành Thiện và vùng phụ cận, kế tiếp nhau hướng dẫn trong mấy năm (1946-1948). Thầy giáo có công đầu là nhạc sỹ danh tiếng Tạ Phước. Học trò xuất sắc là anh Nguyễn Quý Lãm (học vĩ cầm). Nghệ nhân Nguyễn Văn Năng và nhạc sỹ Nguyễn Quý Lâm sau là giảng viên trường âm nhạc quốc gia Sài Gòn đồng thời là trưởng 1 ban âm nhạc đài phát thanh Sài Gòn (ông Năng trưởng ban hát Chèo và ông Lâm trưởng ban âm nhạc).

Mấy nhóm ca kịch của các đoàn thể xã hội ở Hành Thiện và phủ Xuân Trường hoạt động trên địa bàn làng, xã nhà rất sôi nổi trong mấy năm đầu nhà nước độc lập (cuối năm 1945 đến giữa năm 1949):
    - Đội Thiếu niên nhi đồng Cứu quốc Hành Thiện (anh Đặng Vũ Khiêu, Phạm Trọng Yêm và mấy anh khác phụ trách) cùng một số thanh niên thường hay tụ họp vào buổi tối tại mấy nhà rộng rãi hoặc có sân, vườn thoáng mát để tập hát những bài ca cách mạng hùng tráng, vui nhộn ồn ào như Tiến quân ca. Khoẻ vì nước, Bắc Sơn…
    - Nhóm kịch của đoàn Thiếu nhi cứu quốc phủ Xuân Trường với nhiều anh em ở Hành Thiện làm nòng cốt do anh Đặng Vũ Khiêu (người Hành Thiện) làm huynh trưởng, đã trình diễn rất thành công trước công chúng phủ Xuân mấy vở kịch như Chú cuội chơi trăng, Hội nghị Diên Hồng do anh Khiêu biên kịch và đạo diễn. Vua, tướng và các bô lão tí hon ngây thơ với chòm râu bạc, lên giọng cụ non chọc cười khán giả, cả già lẫn trẻ đều vui vẻ hết mình.
    - Nhóm kịch của đoàn Phụ nữ cứu quốc Hành Thiện do bà giáo Đôn làm trưởng đoàn, cũng công diễn khá đạt mấy vở kịch tính cổ như Trưng nữ nhị vị song vương, Bà Triệu cưỡi voi… Các bà các chị vào vai nữ và nam đều rất đạt. Mỗi vở kịch của các em, các chị các bà đều công diễn nhiều đêm theo yêu cầu khán giả các lứa tuổi, tầng lớp ở Hành Thiện và mấy thôn làng bạn.

Ban thông tin phủ Xuân Trường (1945-1947) do anh Đặng Vũ Khiêu (người Hành Thiện) phụ trách, cắt cử người đọc báo hàng ngày vào buổi chiều, tối góc đa phố Phủ. Âm thanh phát qua loa bằng mo cau, sau bằng sắt tây cuốn, thu hút người nghe tập trung đông đúc quanh gốc đa và trên cầu Phủ (đầu xóm 10 Hành Thiện). Thính giả, khán giả càng đông và càng hào hứng khi có ca sỹ Ngọc Toàn, Ngọc Dậu… của gánh hát Ái Liên tản cư về địa phương, biểu diễn đan xen các bản hùng ca Bắc Sơn, bao chiến sỹ anh hùng, hay tình ca cô lái đò.

Văn nghệ quần chúng nở rộ thời hậu sửa sai (1958-1964), lắng xuống trong thời Mỹ đánh phá miền Bắc, chỉ còn duy trì tiếng hát át tiếng bom ở các trận địa đánh máy bay Mỹ (1965-1972). Phong trào văn nghệ sôi động hơn trong các trường học và hợp tác xã thủ công trong giai đoạn tiếp theo, đến nửa cuối thập kỷ 80 khi các hợp tác xã suy yếu dần rồi giải thể thì phong trào chỉ còn rôm rả ở trường cấp IA/ tiểu học A Xuân Hồng, hoạt động đều với một số tiết mục khá trong trang phục đẹp, ngoài việc vui liên hoan trong trường, còn được chọn giúp vui trong lễ hội, hương yến làng…

Các đội văn nghệ xóm(1958-1964) hào hứng luyện tập, trình diễn thành công các tích chèo Lê Lao liều mình cứu chúa, Lưu Bình Dương Lễ, Tống Trân Cúc Hoa. Trang phục diễn viên giản dị chắp vá, sân khấu trang trí sơ sài chiếu sáng bằng ánh đèn măng sông, nhưng diễn viên cây nhà lá vườn rất nhiệt tình và tự nhiên cùng với âm nhạc và tiếng trống chèo có hạng, đã thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân háo hức đi xem buổi này, mong chờ đợt sau. Các đội văn nghệ hợp tác xã thủ công (1973-1986), tiêu biểu là 2 đội của hợp tác xã Dệt Hành Thiện và hợp tác xã thủ công Hợp Tiến. Ngoài vui liên hoan nội bộ để phấn chấn sản xuất, khi đội này lúc đội kia được mời giúp vui đại hội Đảng và hội nghị các ngành các cấp từ xã đến tỉnh  nhà. Cả 2 đội được chọn dự hội diễn văn nghệ nhiều lần ở các huyện và tỉnh, đã được nhiều giải cao. Đội văn nghệ ở các hợp tác xã thủ công khác không mạnh nhưng cũng gây được bầu không khí phấn khởi vui tươi trong sản xuất, giúp vui trong đại hội xã viên của hợp tác xã.

Đội chiếu bóng lưu động của huyện và các đoàn văn công của tỉnh thường về phục vụ nhân dân xã nhà trung bình mỗi tháng một lần từ năm 1976 đến những năm cuối thập kỷ 90 thế kỷ XX. Xã Xuân Hồng làm sân bãi và sân khấu ngoài trời từ năm 1981 để bà con xem các đoàn đội ở tỉnh, huyện về biểu diễn và truyền hình mản ảnh rộng khi có bóng đá, phim hay trong thời chưa mấy nhà có máy thu hình. Mấy phường nhạc dân tộc ở Hành Thiện đua nhau ra đời từ đầu thập kỷ 90 theo các nhóm nhạc cụ như Phường Già Lam, Phường Ngũ Lôi, Phường Ken Lam. Mỗi phường chừng 5 đến 10 người, mặc đồng phục và đeo phù hiệu riêng của phường mình khi tấu nhạc trong lễ hội, tế lễ các loại ở chùa miền, đền miếu và tư gia; hoặc phục vụ các đình đám. Các phường cổ nhạc nay hoạt động chủ yếu theo yêu cầu dịch vụ, khác với các hội cổ nhạc tài tử thời xưa.

Nguồn: Sách Hành Thiện Quê Ta
Người gửi:Vũ Quang Thành



Tin Bài khác

Liên kết

Nét tổng quan về làng Hành ThiệnGửi bài viết, tài liệuFacebook làng Hành Thiện

Đăng ký nhận tin

Thiet ke web ha noi, thiet ke logo ha noi