Trang chủ / Chi tiết bài viết

Văn hóa cưới hỏi  (Thứ bẩy | 25/06/2011 )

hanhthien.net (Làng Hành Thiện) - Cưới hỏi ở Hành Thiện giải ngược trong thời gian dài 3 thập kỷ (1955-1985). Các đôi trai gái tìm hiểu nhau thành đôi lứa mà ít chú ý đến tuổi hợp hay xung, không mấy quan tâm chọn ngày thành hôn, giờ nhập phòng.

Thông thường hôn lễ tổ chức từng đôi riêng lẻ, một số bộ đội và cán bộ đoàn cơ sở cưới tập thể ở trụ sở Uỷ ban nhân dân xã do chính quyền hoặc các đoàn thể cơ sở tổ chức đông vui. Phòng cưới dù trang hoàng đơn giản hay cầu kỳ cũng đều không thiếu vắng đôi bồ câu trắng tung bay và khẩu hiệu “vui duyên mới không quên nhiệm vụ”. Trong buổi hôn lễ có ca hát và tiểu phẩm vui cho thanh niên địa phương tự biên tự diễn. Tiệc cưới thường chỉ có trà, thuốc và trầu cau, ít khi có thêm bánh kẹo. Đó là kiểu đám cưới “đám cưới đời sống mới” đã dần dà thành thông lệ phổ biến từ khi hòa bình ở miền bắc, qua thời chiến và hậu chiến chống Mỹ. Hôn lễ thay đổi dần từ những năm giữa thập kỷ 80, thành phố biên từ đầu thập kỷ XXI theo hướng phục hồi 1 số cổ lệ và tiếp cận văn hoá hôn lễ đô thị về trang trí phòng cưới và trang phục cô dâu chú rể cùng bạn bè phù dâu phù rể. Trước hết xem tuổi đôi trai gái không ở cùng 1 trong 3 nhóm “Tứ hành xung” là Tý Ngọ - Mão Dậu; Thìn Tuất - Sửu Mùi; Dần Thân - Tỵ Hợi; càng không nên ở cùng đôi liền kề trong mỗi nhóm (Tý Ngọ, Mão Dậu). Nếu tiến tới hôn nhân phải tránh tuổi kim lâu cô gái (cưới hỏi xem tuổi đàng hoàng), nhưng cách hiểu và xử lý kim lâu rất khác nhau giữa các vùng miền. Tuổi kim lâu là 1, 3, 6, 8 hoặc 2, 4, 6, 8. Có thể hiểu 1 là 21 tuổi, 2 là 22 tuổi, 6 là 26 tuổi hoặc 1 là 19 tuổi, 2 là 20 tuổi, 6 là 24 tuổi, (các chỉ số 1, 2, 6… là hiệu số của tuổi cô gái trừ 9 và các bội số của 9). Người Hành Thiện vận dụng pha trộn cả mấy quan niệm trên, thiên lệnh cách này kiểu kia tuỳ hoàn cảnh cho được việc mà không áy náy lo nghĩ. Ngay cả khi đúng năm kim lâu theo cách giải thích nào đó cũng chỉ phải kiêng kỵ trong thời đoạn trước ngày sinh của cô gái hoặc trước tiết lập Đông. Có thể bỏ tục lệ chạm ngõ trong một số trường hợp, nhập 2 lần ăn hỏi và xin cưới làm một (nhưng 2 lễ vật). Lệ thách cưới không còn phổ biến. Coi trọng việc chọn ngày giờ đón dâu. Giữ lệ mẹ đón cha đưa: bà mẹ chồng, có thể cả bố chống đi đón con dâu; bà mẹ vợ không đưa dẫn con gái về nhà chồng, đó là việc của ông bố vợ. Nhiều cặp vợ chồng bỏ lễ tơ hồng nhưng tất cả đều lễ gia tiên khi đoàn dâu dẫn về tới nhà trai.

Hôn lễ theo quy ước nếp sống văn hoá mới thời nay gói gọn trong 6 chữ: “trang trọng, lành mạnh, tiết kiệm”; thường có mấy phần như trước nhưng sôi động hơn do băng đĩa nhạc hình và loa đài giúp vui. Phần phát biểu của địa diện mỗi họ nhà trai, nhà gái rất ngắn gọn, giành nhiều thời gian để 2 họ thưởng thức trà tiệc ngọt và chuyện trò trong khi cô dâu chú rể đi quanh các dãy bàn chào bà con, bạn bè 2 họ. Trang phục chú rể chỉ khác bạn bè ở bông hoa trắng cài trên ve áo, nhưng trang phục cô dâu nổi trội hơn hẳn với khăn voan đội đầu, áo váy xoè rộng dài quét đất, hoa hồng một bông cài ngực và một bó ôm trong tay, tất cả đều một màu trắng trinh. Ngoài tiệc ngọt trong buổi hôn lễ chung, mỗi họ nhà trai, nhà gái còn tổ chức tiệc mặn vào hôm trước hoặc cùng ngày hôn lễ. Khách mời rộng hay hẹp tuỳ nhà. Thực hiện đơn tiệc cưới nay thương ít rau, nhiều thịt (3,0 kg đến 4kg thịt gia súc gia cầm mỗi mâm 5 thực khách) có thực đơn còn thêm món thuỷ sản, trứng vịt lộn… Thức ăn thừa nhiều, nhất là ở các bàn phụ nữ, một số bà lấy phần mang về, lâu dần thành lệ, tuy chưa phổ biến nhưng cũng không còn xa lạ nữa. Lại mặt tại nhà trai sau ngày cưới là dịp để 2 gia đình chuyện trò thân mật, bố mẹ vợ cho đôi vợ chồng mới một số tiền tượng trưng gồm cả bạc giấy và tiền xu đủ loại mệnh giá. Từ nhiều năm trước Hành Thiện không cong nạn tảo hôn. Luật “Hôn nhân và gia đình” trước quy định tuổi đăng ký kết hôn là đủ 18 năm đối với nữ và đủ 20 năm với nam, từ nhiều năm, qua là nữ bước vào tuổi 18 và nam bước vào tuổi 20. Hành Thiện luôn hiện hữu một số trường hợp hôn nhân không giá thú, người đàn ông lấy vợ hai do vợ cả sinh một bề con gái. Trẻ em ngoài giá thú của những bà vợ hai và phụ nữ không chồng đều được cộng đồng chấp nhận và được hưởng quyền lợi xã hội như trẻ em trong giá thú về khai sinh, học tập…

Nguồn: Sách Hành Thiện Quê Ta
Người gửi:Vũ Quang Thành



Tin Bài khác

Liên kết

Nét tổng quan về làng Hành ThiệnGửi bài viết, tài liệuFacebook làng Hành Thiện

Đăng ký nhận tin

Thiet ke web ha noi, thiet ke logo ha noi