Trang chủ / Chi tiết bài viết

Lễ hội chùa Keo Hành Thiện  (Thứ hai | 24/10/2011 )

hanhthien.net - Chùa Keo Hành Thiện là một trong những di tích lịch sử đã được bộ văn hóa chứng nhận. Ngôi chùa này không những Đệ Nhất Tối Linh mà còn hết sức độc đáo và mang đậm nét văn hóa người Việt. Nếu ai về Hội Chùa Keo Hành Thiện sẽ chẳng bao giờ có thể quên được nó...

Dù ai ngang dọc Tây Đông
Ngày rằm tháng Chín hội Ông nhớ về
Dù ai bận rộn trăm nghề
Ngày rằm tháng Chín nhớ về hội Ông
Ca dao
 
Hội Ông là tên gọi dân dã về lễ hội chùa Keo Hành Thiện có lẽ đã xuất hiện không lâu sau khi xây dựng chùa Keo ở Hành Cung trang vào cuối thế kỷ XVI. Lễ hội mở thường kỳ hàng năm vào trung tuần tháng Chín Âm lịch để kỷ niệm Thánh Đản. Tuy nhiên trong 60 năm qua lễ hội đã gián đoạn và không đầy đủ vì các lý do khác nhau. Hành Thiện không mở hội năm 1945 vì đói kém, năm 1949 do quân Pháp đánh chiếm Hành Thiện, năm 1952 và 1953 do quân Pháp tăng cường càn quét bắt lính bắt phu, năm 1960 vì nghèo khó, 6 năm khác (1965-1968 và 1972-1973) do chiến tranh chống Mỹ và năm 1986 do bão. Không mở hội nhưng Chùa mở cửa để nhân dân vào lễ bái. Phần lễ có 2 lễ chính là Phục miều y (Thay áo Đức Thánh) vào ngày 13 và Thánh đản vào đêm 14. Hội lão ông tế ở chùa Thánh vào ngày hạ thuỷ thuyền trải ( trước hoặc cùng ngày khai hội) và ngày mãn hội. Hội lão bà tế ở chùa Phật thường vào ngày 10 và 12.

Phần hội có Phụng nghinhđua thuyền trải là 2 nội dung nổi trội nhất vào ngày 12 và 15; xưa còn thêm ngày 10 tháng Chín các năm Dần, Tỵ, Thân, Hợi; bỏ lệ từ năm Bính Thân 1956. Các hoạt động văn hoá thể thao vui chơi diễn ra đồng thời hoặc đan xen trong cả tuần lễ hội như thơ ca, cờ tướng trên sân ,tổ tôm điếm, leo cầu ngô, bắt vịt, múa roi, chọi gà, bế trái, có khi đua xe đạp chậm. Xưa có đấu vật thu hút nhiều đô ở địa phương khác đến tranh giải. Có năm thêm phần góp vui của địa phương khác như diễn chèo hay ca kịch do các đoàn văn công của huyện tỉnh về biểu diễn. Đội múa rồng của phòng văn hoá huyện Bình Lục (tỉnh Hà Nam) về góp vui lễ hội năm  1994… Phụng nghinh và bởi trải thu hút nhiều nhất người tham gia và người xem cổ vũ nhưng đã có 21 năm mở hội mà không phụng nghinh; trái lại đua thuyền trải đã tiến hành trong tất cả các năm mở hội, lại thêm 4 lần đua thuyền ngoài dịp lễ hội trong 3 năm khác. Lễ hội Hành Thiện đi vào nề nếp hàng năm, tương đối ổn định về tổ chức và nội dung từ năm 1991 tới nay với một số thay đổi so với lệ cổ. Đổi khác theo hướng lược bỏ mê tín dị đoan, lưu giữ bản sắc văn hoá truyền thống quê hương và dân tộc, bảo tồn di sản văn hoá vật thể và phi vật thể liên quan đến các truyền thuyết, huyền thoại truyền miệng rộng rãi đã đi vào trang sách.

Rước kiệu Thuyền Rồng, một trong những nghi thức trang trọng tại lễ hội. Ảnh: Vũ Quang Thành

Lịch trình lễ hội. Thông thường hàng năm làng mở hội từ ngày 10 đến 16 tháng 9 Âm lịch (xưa thường mở hội từ ngày 8 tháng 9 các năm Dần, Tỵ, Thân, Hợi). Tuy nhiên phải chuẩn bị trước một tháng về thủ tục hành chính, nội dung, chương trình, kế hoạch, nhân sự và an ninh… Theo quyết định của Bộ Văn Hoá Thông Tin ban hành tháng 5 năm 1994 và tháng 8 năm 2001 về quy chế lễ hội, thì lễ hội chùa Keo Hành Thiện là lễ hội dân gian pha màu sắc tôn giáo, được phép tổ chức định kỳ hàng năm nhưng phải báo cáo bằng văn bản với cơ quan nhà nước có thẩm quyền về văn hoá, ít nhất 20 ngày trước khi khai hội. Nội dung báo cáo phải đủ các mục về thời gian, địa điểm, nội dung và danh sách ban tổ chức lễ hội. Tuy là lễ hội khu vực nhưng lễ hội chùa Keo Hành Thiện hàng năm thu hút số lượt du khách thập phương (bao gồm người Hành Thiện xa quê), nhiều gấp rưỡi dân số làng Hành Thiện cùng kỳ, non vạn lượt người vào năm 2005. Họ đến lễ bái cầu cúng, vãng cảnh thiên nhiên, tham quan quần thể công trình văn hoá phong phú ở Hành Thiện bao gồm nhà lưu niệm cố tổng Bí thư Trường Chinh. Nhiều người Hành Thiện ở các địa phương khác trong nước và nước ngoài cũng nhân dịp này về thăm bà con họ hàng và quê hương.

Chủ hội không còn trực tiếp điều hành lễ hội như xưa, nay chỉ còn làm chủ tế lễ, nhưng là một chức vị danh dự nên chủ hội vẫn là niềm vinh dự lớn với người đắc cử và gia đình. Nhiệm kỳ chủ hội một năm, nhưng công việc tập trung chủ yếu trong tháng lễ hội, không ai được làm chủ hội quá một nhiệm kỳ. Chủ hội do ban quản lý di tích lịch sử văn hoá chùa Hành Thiện dự kiến trình hội nghị liên tịch dân chính đảng đại diện các xóm xem xét quyết định trên cơ sở các tiêu chí về tư cách đạo đức bản thân, gia đình và thanh cát (không có tang bụi); Bỏ qua tiêu chí xưa là quan viên, nâng cao tiêu chí song toàn xưa thành song thọ (đã hưởng hương yến). Trang phục chủ hội như xưa  là mũ cánh chuồn có hoa văn mặt nguyệt dát bạc lấp lánh phía trước, áo thụng màu lam hình bối tử trước ngực, bối tử vuông nền đỏ viền vàng thêu hoa sen vàng ở giữa.

Chủ hội giữ lệ xưa chay tịnh vả tuần lễ hội nhưng ở nhà riêng, không ở chùa như xưa. Ban tổ chức lễ hội gồm ban quản lý di tích lịch sử van hoá chùa Hành Thiện và một số người Hành Thiện thạo việc. Tuy nhiên đứng trên ban Tổ chức lễ hội còn Ban chỉ đạo lễ hội do chủ tịch hoặc phó chủ tịch xã Xuân Hồng làm trưởng ban gồm 15 thành viên, trong đó có 15% đến 60% số thành viên là người Hành Thiện, ông trưởng ban quản lý di tích lịch sử văn hoá chùa Hành Thiện kiêm trưởng ban Tổ chức lễ hội chỉ là 1 trong 3 phó ban Chỉ đạo lễ hội. Nên chăng bỏ hoặc rút gọn ban chỉ đạo lễ hội?


Xem thêm: 

Hình ảnh bơi Trải ngày 15 - Lễ Hội Chùa Keo Hành Thiện 2011

Những hình ảnh ấn tượng tại lễ hội chùa Keo Hành Thiện năm Tân Mão

Nguồn: Hanhthien.net
Người gửi:Vũ Quang Thành



Tin Bài khác

Liên kết

Nét tổng quan về làng Hành ThiệnGửi bài viết, tài liệuFacebook làng Hành Thiện

Đăng ký nhận tin

Thiet ke web ha noi, thiet ke logo ha noi